ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

26

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

صدا مىكند . بيشتر مردم آن را سنگ عقاب مىنامند . عقاب نر سنگ مزبور را نزد عقاب ماده نهاده ، وى به سهولت تخم خود را بر زمين مىگذارد . مردم آن را در مواقع سختى وضع حمل از آن مثل عقاب استفاده مىنمايند . مانند اين قضيه در مورد مارها هنگامى كه از زيرزمين و از آن تاريكى بيرون مىآيند و جائى را نمىبينند ، در آن موقع دنبال علف رازيانه « 1 » مىروند و چشمان خود را به آن نبات مىمالند ، چشمهايشان روشن مىشود . چون مردم اين عمل را ديده و تجربه كردند ، دانستند كه خاصيت اين نبات آن است كه اگر به چشم بمالند چشم را روشن مىكند . جالينوس در كتاب « الحقن » خود ، از هرودت نقل مىكند : پرنده‌اى بنام ايبس « 2 » علم تنقيه را ياد داده است و معتقد مىباشد اين پرنده بسيار پرخور است كه همه نوع گوشتى را مىخورد . در اثر پرخورى شكمش به علت اجتماع اخلاط بد و زياد كار نمىكند . چون اين حالت بر او سخت گرفت ، منقار خود را از آب دريا پر كرده و آن را در مخرج خود فرو مىبرد و آب دريا را در خود مىگيرد ، به اين وسيله اخلاط مجتمع از شكمش خارج مىشود و دوباره شروع بپرخورى خواهد كرد . قسم پنجم - مواردى كه از راه الهام بر انسان كشف گرديده ، چنان كه بسيارى از حيوانات آنها را فهميده‌اند . گفته شده است كه باز وقتى در معده خود احساس ناراحتى كرد ، دنبال پرنده‌اى مىرود كه يونانيان آن را ذريفوس مىنامند ، آن را شكار كرده جگر آن پرنده را مىخورد و دردش فورا ساكت مىگردد ، چنان كه در مورد گربه‌ها اين نوع از معالجات ديده مىشود . گربه‌ها در فصل بهار علف مىخورند ، اگر علف در دسترس آنها نباشد ، برگ‌هاى درخت خرما را كه از آنها جارو درست مىكنند مىخورند . پيداست كه غذاى گربه علف نيست و آنچه گربه را وادار به اين كار كرده است ، الهام است كه خداوند آن را سبب صحت بدن آنها قرار داده

--> ( 1 ) - عربى آن رازيانج و شماز است . Fenouil - ( 2 ) - پرنده مقدس مصريان كه بيشتر در نيل عليا يافت مىشود . مصريان آن را لك‌لك سياه گويند . ( Ibis )